Urodziny bankomatu

20.07.2009 42 lata temu, w Londynie, uruchomiono pierwszy na świecie bankomat. Człowiekiem, który 27 czerwca 1967 roku jako pierwszy wyciągnął pieniądze ze ściany był brytyjski aktor komediowy Reg Varney. W tym celu musiał użyć jednorazowego kuponu w formie papierowej karty i potwierdzić transakcję osobistym, czterocyfrowym numerem.

Od czasu debiutu bankomatu wiele się zmieniło: karty są plastikowe, do użytku wielokrotnego, często wyposażone są w mikroprocesor, same bankomaty zaś są powszechnie spotykane na ulicach miast. Nadal jednak używamy czterocyfrowych numerów PIN.

Nie od razu tak było. Pod koniec lat sześćdziesiątych na świecie pracowały zaledwie 781 bankomaty, z tej liczby aż 595 w Wielkiej Brytanii. Nieduża z początku popularność bankomatów wynikała nie tylko z ich z oporów klientów, nieprzyzwyczajonych do bezokienkowej obsługi. Istotny był też ograniczony zasięg usługi. Ponieważ pierwsze bankomaty działały offline, banki wydawały karty tylko najlepszym klientom. Chroniły się w ten sposób przed możliwością dokonania nieautoryzowanego debetu na rachunku.

Dostępu do usługi nie ułatwiała niewielka początkowo liczba urządzeń. Dopiero na początku w latach osiemdziesiątych, na początku w Stanach Zjednoczonych, banki zaczęły zawierać między sobą umowy o wzajemnej obsłudze wypłat z bankomatu. Dzięki temu, klienci uzyskali możliwość dostępu do swojego konta przez urządzenie dowolnego banku, co znacznie poszerzyło dostęp do usługi.

Na popularyzacje bankomatów wpływ miały takie innowacje jak karta z paskiem magnetycznym (1972), automatyczne systemy autoryzacji kart (1973) czy wprowadzenie bankomatów online, tj. bezpośrednio połączonych z systemem informatycznym banku (1974).

Bankomaty w Polsce

Socjalistyczna Polska z dużym opóźnieniem wprowadzała technologiczne nowinki z zachodniej bankowości. Pierwszy bankomat pojawił się u nas dopiero w drugiej połowie lat osiemdziesiątych w oddziale PKO BP w Warszawie, dwie dekady po londyńskim debiucie.

Wypłaty z bankomatu stały się powszechnie dostępną usługą wraz z rozwojem gospodarki rynkowej w latach dziewięćdziesiątych. Przy okazji, przyczyniły się do popularyzacji kart w Polsce. Dla wielu klientów banków karta wciąż służy głównie do pobierania gotówki z bankomatu, choć jej zasadniczą funkcją jest zastąpienie papierowych pieniędzy w obrocie detalicznym.

Dziesięć lat temu funkcjonowało w Polsce 2,5 tysiąca bankomatów. Na początku kwietnia 2009 roku ich liczba sięgnęła ponad 14 tysięcy. W pierwszym kwartale przeprowadziliśmy przy ich pomocy prawie 160 milionów transakcji (wypłat i depozytów gotówkowych, przelewów a nawet zakupów) o wartości 56 mld zł. Średnia wartość transakcji bankomatowej to 351 zł.


Autor: Marcin Szaleniec
Materiał pochodzi z Portalu Edukacji Ekonomicznej NBPortal.pl NBPortal.pl