Newsletter

Prawa kredytobiorcy Ustawa o kredycie konsumenckim

24.10.2004
Materiał pochodzi z Portalu Edukacji Ekonomicznej NBPortal.pl

Każdy kiedyś sam lub ktoś z jego bliskich, znajomych zaciągał lub będzie zaciągał niewielki kredyt w banku: na zakup sprzętu rtv, agd lub mebli, na wycieczkę, w związku z jakimis uroczystościami lub na zakupy. Tymczasem wiedza o prawach i obowiązkach przy zaciąganiu tzw. kredytu konsumenckiego, a takim właśnie są najczęściej pożyczki od kilkuset do kilku tysięcy złotych, jest niska. Przedstawiamy najistotniejsze aspekty Ustawy o kredycie konsumenckim.

Najpierw spontaniczna myśl, potem szybka, wydawałoby się - "męska" decyzja, a w efekcie - problemy, nerwy, bieganie.. no i oczywiście karne odsetki. Bardzo często zdarza się nam nie tylko nie czytać precyzyjnie samych umów dotyczących kredytów, z czego potem wynikają problemy, ale także równie często nie znamy ani swoich praw, ani obowiązków. O tym właśnie, o rzeczach bardzo ważnych, traktuje Ustawa o kredycie konsumenckim. Gorąco polecamy, by zaraz po zapoznaniu się z warunkami umowy o pożyczkę na pralkę, lodówkę czy samochód, zapoznać się właśnie z Ustawą o kredycie konsumenckim. My, by Państwa nie zanudzić przytaczamy najważniejsze zapisy Ustawy, strategiczne dla klienta, a także porady - co zrobić, jeśli pojawią się już problemy ze spłatą.

JAKIE PRAWA DAJE KONSUMENTOM USTAWA O KREDYCIE KONSUMENCKIM?

1. Prawo do odstąpienia od umow o kredyt,

2. Prawo do wcześniejszej spłaty i pełnej informacji nt kredytu,

3. Informuje o tym, do jakich kredytów ma ona zastosowanie,

4. Informuje, co powinna zawierać umowa o kredyt konsumencki.

PRAWO DO ODSTĄPIENIA OD UMOWY O KREDYT

Ustawa o kredycie konsumenckim weszła w życie 19 września 2002 r. Następnie została znowelizowana, a jej nowela zaczęła obowiązywać 28 września 2003 r. Konsumenci, którzy zawarli umowy o kredyt konsumencki przed dniem wejścia w życie nowelizacji ustawy mogą od nich odstępować w terminie 3 dni od daty zawarcia umowy, a jeśli umowa nie zawierała informacji o tym uprawnieniu, to termin ten wyniesie 10 dni liczonych od momentu, gdy taką pisemną informacje uzyskali, nie później jednak niż 2 miesiące od daty zawarcia umowy.

Od umów zawartych po dniu wejścia w życie nowelizacji ustawy konsument będzie mógł odstąpić od umowy w terminie 10 dni, liczonych od momentu otrzymania informacji o tym prawie, nie później jednak niż 3 miesiące od daty zawarcia umowy.

Aby skorzystać z tego prawa, należy doręczyć na adres wskazany przez kredytodawcę oświadczenie o odstąpieniu od umowy. Jęli kredyt został już wypłacony, koniecznie trzeba zwrócić jego kwotę, chyba, że został wypłacony np. sprzedawcy, który był pośrednikiem kredytowym, wtedy to on ma obowiązek zwrotu pieniędzy kredytodawcy, a od konsumenta może żądać zapłaty za towar.

PRAWO DO WCZEŚNIEJSZEJ SPŁATY KREDYTU

Konsument, spłacając wcześniej kredyt, ma prawo do obniżenia jego kosztów:

w przypadku kredytów oprocentowanych - nie jest zobowiązany do zapłaty oprocentowania za okres po spłacie kredytu, w przypadku kredytów nieoprocentowanych - ma prawo do zmniejszenia zapłaconych kredytodawcy prowizji i opłat proporcjonalnie do okresu, o który skrócono czas korzystania z kredytu. Jeżeli umowa o kredyt konsumencki została zawarta przed dniem wejścia w życie nowelizacji ustawy, wtedy kredytodawca będzie mógł zastrzec prowizję za wcześniejszą spłatę kredytu, ale tylko w odniesieniu do kredytów walutowych lub kredytów o stałej stopie kredytowej, o ile ich kwota jest wyższa niż 5 000 zł. Umowa o kredyt konsumencki zawarta w dniu wejścia w życie nowelizacji ustawy nie będzie mogła przewidywać prowizji za wcześniejszą spłatę, jednak konsument będzie musiał powiadomić kredytodawcę o planowanej wcześniejszej spłacie na co najmniej 3 dni przed jej dokonaniem.

PRAWO DO SZCZEGÓŁOWEJ INFORMACJI O KREDYCIE.

Umowa o kredyt konsumencki powinna być sporządzona w formie pisemnej i zawierać szczegółowe informacje o kredycie. Dokument umowy powinien być doręczony konsumentowi w momencie podpisania jej, a jeśli jest to niemożliwe, kredytodawca ma obowiązek uczynić to niezwłocznie. W takim jednak przypadku, po 28 września 2003 r., będzie miał obowiązek wręczyć konsumentowi nie podpisany egzemplarz informacyjny odpowiadający treści umowy.

DO JAKICH UMÓW KREDYTOWYCH USTWA MA ZASTOSOWANIE A DO JAKICH NIE?

Ustawa o k.k. nie ma zastosowania do umów o kredytach przeznaczonych na:

nabycie nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego, nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, wniesienie wkładu członkowskiego do społdzielni mnieszkaniowej, budowę, odbudowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę, remont budynku lub lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość. Po wejściu w życie nowelizacji ustawy o k.k. ustawa nie będzie też miała zastosowania do kredytów przeznaczonych na:

nabycie udziału we współwłasności nieruchomości, nabycie ekspektatywy odrębnej własności lokalu, tzn. zawarcie umowy na mocy, której spółdzielnia zobowiązuje się wybudować lokal i przenieść jego własność, wniesienie wkładu mieszkaniowego bądź budowlanego do spółdzielni mieszkaniowej, nabycie wierzytelności wynikającej z umowy zawartej przez osobę trzecią z przedsiębiorcą budowlanym, obejmującej prawa z tytułu wniesionego wkładu budowlanego, spłatę kredytów przeznaczonych na cele mieszkaniowe wymienione powyżej. Jeśli konsument ma zamiar zaciągnąć kredyt na któryś z tych celów, to nie będą mu przysługiwały prawa przewidziane w ustawie o kredycie konsumenckim. Co więcej, jeżeli umowa nie będzie określała celu, na jaki kredyt konsumencki jest przeznaczony, ale kredyt będzie miał wysokość przekraczającą 80 000 zł., to również konsumentowi nie będą przysługiwały szczególne prawa.

CO POWINNA ZAWIERAĆ UMOWA O KREDYT KONSUMENCKI?

Zgodnie z art. 4. i 5. ustawy o kredycie konsumenckim, umowa powinna zawierać:

imię i nazwisko konsumenta i jego adres oraz imię, nazwisko (nazwę) i adres (siedzibę) kredytodawcy, a gdy kredytodawcą jest osoba prawna, także określenie organu, który zarejestrował działalność kredytodawcy i numer w rejestrze, pod którym kredytodawca został wpisany, wysokość kredytu, zasady i termin spłaty kredytu, roczną stopę oprocentowania oraz warunki jej zmiany, opłaty i prowizje oraz inne koszty związane z udzielaniem kredytu w tym wysokość tzw. opłaty przygotowawczej, która nie jest zwracana w przypadku odstąpienia przez konsumenta od omowy o kredyt, a także warunki zmiany wysokości tych kosztów, informację o całkowitym koszcie kredytu i rzeczywistej rocznej stopie oprocentowania - całkowity koszt kredytu to wszystkie koszty wraz z odsetkami i prowizjami, które konsument jest zobowiązany zapłacić; rzeczywista roczna stopa procentowania wyliczana jest według specjalnego, ujednoliconego wzoru, pozwala porównać koszty kredytów oferowanych przez różnych kredytodawców, sposób zabezpieczenia, jeżeli umowa je przewiduje oraz opłaty należne kredytodawcy z tego tytułu, informację o pozostałych kosztach, do których zapłaty zobowiązany jest konsument w związku z zawartą umową, informację o łącznej kwocie wszystkich kosztów, opłat i prowizji, do których zapłaty zobowiązany jest konsument, informację o uprawnieniu i skutkach przedterminowej spłaty kredytu przez konsumenta, informację o terminie, sposobie i skutkach wykonania uprawnienia do odstąpienia od umowy, informację o skutkach uchybienia postanowieniom dotyczących zasad i terminu spłaty kredytu. Jeżeli kredyt przeznaczony jest na nabycie określonej rzeczy lub usługi, umowa powinna określać ponadto:

opis rzeczy lub usługi, cenę nabycia rzeczy lub usługi, jeżeli zapłata nastąpiłaby za gotówkę, oraz cenę nabycia przy wykorzystaniu kredytu, część ceny, którą konsument jest zobowiązany zapłacić w gotówce, warunki, od których spełnienia uzależnione jest przejście własności rzeczy sprzedanej na konsumenta, jeżeli umowa sprzedaży została zawarta z zastrzeżeniem własności, informację, że kredyt jest dostępny wyłącznie od wskazanego przez sprzedawcę kredytodawcy, jeśli pomiędzy nimi została zawarta tzw. umowa na wyłączność. Umowę o kredyt należy pilnie prześledzić - by dokładnie dowiedzieć się o wzajemnych prawach i obowiązkach a także o kosztach kredytu. Nie zawsze informacje podawane przez kredytodawcę ustnie są identyczne z tymi zawartymi w umowie. To właśnie także w umowie można doczytać m.in. o tajemniczo brzmiącym bankowym tytule egzekucyjnym. Cóż to takiego i dlaczego wiedza o takiej klauzuli w umowie jest ważna? Ma to związek z sytuacją, kiedy pojawiają się problemy ze spłatą kredytu.

Kiedy konsument nie spłaca kredytu, bank może wszcząć kroki zmierzające do odzyskania pieniędzy. Dochodzenie roszczenia od niesolidnego kredytobiorcy jest ułatwione, jeśli w umowie znalazła się właśnie klauzula o możliwości wystawienia bankowego tytułu egzekucyjnego. Znajduje się ona zwykle pod koniec umowy kredytowej i określa do kiedy, i do jakiej kwoty bank tytuł egzekucyjny będzie mógł wystawić (szczegółowe przepisy dotyczącego tego zapisu znajdują się w Prawie Bankowym). Po wystawieniu takiego tytułu, jest on kierowany do sądu z wnioskiem o nadanie mu klauzuli wykonalności, co oznacza, że w postępowanie egzekucyjne zostanie zaangażowany komornik. Konsumenci powinni też wiedzieć, że w trakcie postępowania przed sądem nie mają możliwości przedstawienia swoich argumentów, gdyż sąd nie zarządza rozprawy, a podejmuje decyzję na posiedzeniu niejawnym. Bankowy tytuł egzekucyjny opatrzony klauzulą wykonalności może być podstawą wszczęcia egzekucji komorniczej. W przypadku podjęcia czynności przez komornika, konsument zobowiązany będzie do spłaty długu wobec banku powiększonego o naliczane odsetki i koszty egzekucyjne, które mogą znacznie zwiększyć wysokość zadłużenia.

To tylko jedna z "pułapek" czyhających, na tych, którzy zbyt pochopnie złożą swój podpis pod umową kredytową. Naturalnie podczas spłacania pożyczki, mogą się zdarzyć wypadki w sposób zupełnie niezależny od klienta lub na które będzie miał on ograniczony wpływ, jak choćby nagła utrata pracy, przerwanie spłacania rat przerwane np. chorobą lub inne: spłacanie kredytu za, któregoś z członków rodziny czy wreszcie coś co zdarza się rzadko, ale taka ewentualność jest jak najbardziej realna - niewypłacalność klienta, czyli upadłość osoby fizycznej.

We wszystkich szczegółowych sprawach najlepszym pomysłem jest kontakt z jednym z prawników Federacji Konsumentów lub z Urzędem Ochrony Konkurencji i Konsumenta - tam można liczyć na bezpłatną poradę, jak się zachować, jakie podjąć kroki itd. Generalnie jednak - kiedy zachodzi niebezpieczeństwo przerwania spłacania kredytu należy niezwłocznie skontaktować się z bankiem Całkowite zaprzestanie spłaty pożyczki może być bardzo brzemienne w skutki, a przy odpowiednio szybkiej informacji istnieją sposoby, by tą nieciekawą sytuację załagodzić, zneutralizować. Można, bowiem zwrócić się np. o zmniejszenie wysokości spłacanych rat. Będzie to skutkowało tym, że spłata kredytu będzie dłuższa a co za tym idzie okaże się, że jego koszt wzrośnie. Pozwoli to jednak konsumentowi terminowo wypełniać zobowiązanie wobec banku i nie narazi go to na karne odsetki naliczane w przypadku zalegania ze spłatą.

Źródła: materiały Federacji Konsumentów

Eryk Kazanowski

Copyright by Portal Edukacji Ekonomicznej NBPortal.pl

NBPortal.pl
Warto wiedzieć
Kredyty gotówkowe Allianz Banku w Gold Finance 03.03.2010
Gold Finance – Niezależny Doradca Finansowy - rozszerzył ofertę kredytów gotówkowych. Propozycja... więcej
Złe kredyty gospodarstw domowych pobiły rekord 23.02.2010
Zagrożone kredyty gospodarstw domowych wciąż ostro pną się w górę. W styczniu pobiły niechlubny... więcej
Nie było kredytów na karpia i gwiazdkowe prezenty 26.01.2010
Tym razem nie było kredytów na karpia i gwiazdkowe prezenty. Polacy urządzili Święta Bożego Narodzenia... więcej
więcej