Niestraszna hipoteka

27.02.2003
  Najprościej rzecz ujmując, hipoteka to prawo do ściągania długu z nieruchomości. Jej istota polega na tym, że wierzyciel może dochodzić swoich pieniędzy przed innymi wierzycielami, niezależnie od tego kto jest właścicielem domu, mieszkania czy działki. Obciążona hipoteka nie wyklucza jednak dokonywania ważnych transakcji kupna czy sprzedaży nieruchomości, choć istotnie wpływa na cenę. Po dobrej woli
W przypadku inwestorów indywidualnych hipoteka na ogół stanowi zabezpieczenie kredytu. Może dotyczyć całej nieruchomości - domu, mieszkania, działki, a także innych niż prawo własności tytułow do dysponowania nią - takich jak spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu czy użytkowanie wieczyste. Można też ustanowić hipotekę dla części nieruchomości - zależy to jedynie od umowy między wierzycielem, a dłużnikiem.
Ustanowienie hipoteki jest równoznaczne z wpisem w IV dziale księgi wieczystej nieruchomości. Aby tego dokonać właściciel lub dysponujący nieruchomością na mocy innych praw musi złożyć do sądu stosowny wniosek, w postaci aktu notarialnego.
Po dokonaniu wpisu w księdze wieczystej znajdzie się informacja o stanie zadłużenia nieruchomości. Warto zwrócić uwagę, że o wykreślenie hipoteki można wystąpić dopiero, kiedy wierzytelność zostanie do końca spłacona.
Kupujący mieszkanie, dom czy działkę, który nie znajdzie w księdze wieczystej zapisu o hipotece (oraz informacji, że złożono wniosek o dokonanie wpisu w księdze) ma pewność, że nieruchomość nie jest w żaden sposób obciążona. Zakup z długiem
Z punktu widzenia prawa, nic nie stoi na przeszkodzie, żeby obracać nieruchomościami z obciążoną hipoteką. Jej konstrukcja gwarantuje bowiem wierzycielowi możliwość dochodzenia należności niezależnie od właściciela. Zdarza się, że faktyczna wierzytelność w chwili zawierania transakcji może być niższa niż obciążenie hipoteki zapisane w księdze wieczystej. Wtedy jednak sprzedający musi ten fakt udokumentować. Na ogół wystarczy oświadczenie wierzyciela o aktualnej wysokości roszczeń. Na ogół wtedy umowy są formułowane w taki sposób, że kupujący część ceny domu czy mieszkania przekazuje bezpośrednio wierzycielowi sprzedającego, a pozostałą kwotę jemu samemu. Z punktu widzenia prawa nie ma jednak przeszkód, aby nabywca obsługiwał dług - czyli np. płacił raty kredytu według harmonogramu. Zgoda niepotrzebna
Hipoteka może zostać ustanowiona także wbrew woli właściciela, na wniosek jego wierzyciela lub wierzycieli. Decyzję o tym musi jednak wydać sąd, chyba, że właściciel nieruchomości sam zgodzi się na jej ustanowienie.
Hipoteka wygasa wraz z wierzytelnością. Gdy ta zostanie uregulowana właściciel może wystąpić z wnioskiem o jej wykreślenie. Jeśli tego nie zrobi, a dług przestał istnieć - hipoteka jest wykreślana automatycznie 10 lat po spłaceniu wierzytelności. Monika Kaczyńska - Gazeta Poznańska