Karta magnetyczna Pieniądz XXI wieku
11.08.2003 Materiał pochodzi z Portalu Edukacji Ekonomicznej NBPortal.plCzym jest karta magnetyczna? Jak dbać o bezpieczeństwo naszych pieniędzy? Na co zwracać szczególną uwagę, użytkując kartę płatniczą?
Dysponowanie środkami pieniężnymi z naszego rachunku często polega na operowaniu gotówką zamiast przelewem bezgotówkowym. Do tego celu w większości banków służy karta magnetyczna, stanowiąca swoisty klucz, dzięki któremu jesteśmy w stanie pobrać pieniądze z tak zwanych bankomatów. System wypłat z bankomatu podwójnie chroni pieniądze na naszym rachunku. Dotarcie do nich wymaga:
po pierwsze - karty magnetycznej do naszego rachunku,
po drugie - znajomości PIN-u (personal identification number), który stanowi kod dostępu do naszego rachunku.
Skradziono moją kartę! Co robić? Na wszelki wypadek dzienna kwota transakcji jest limitowana. Złodziej, będący w posiadaniu naszej karty oraz PIN-u, jest w stanie podjąć tylko limit dzienny, o ile klient natychmiast zawiadomi przez callcenter o zgubieniu karty. Część z banków dodatkowo zabezpiecza klientów przed kradzieżą już wyjętych z bankomatu pieniędzy, instalując je w specjalnych pomieszczeniach, do których wstęp jest możliwy tylko po uruchomieniu drzwi za pomocą posiadanej karty magnetycznej. Najnowocześniejsze banki udostępniają swoim klientom specjalne bankomaty, z których korzysta się, nie wysiadając z samochodu. Uniwersalny bankomat pełni nie tylko funkcję kasjera, wypłacającego gotówkę, ale również może przyjmować wpłaty terminowe oraz dokonywać lokat terminowych, zgodnie z życzeniem klienta. W wyróżnionych sklepach, restauracjach czy na stacjach benzynowych płatności można dokonywać, używając zamiast gotówki karty magnetycznej. Punkty sprzedaży, honorujące karty, mają oznaczenia w postaci symboli różnych kart bankowych.
Wymogi bezpieczeństwa, czyli nie zapisuj PIN-u na karcie! Nasza karta zostaje poddana weryfikacji: pracownik wkłada ją do specjalnego czytnika. Następuje połączenie telefoniczne z centrum kart i czeków, w którym sprawdzane jest, czy nasza karta nie jest zastrzeżona (powodem może być zastrzeżenie karty przez właściciela rachunku bankowego lub zastrzeżenie karty przez bank jeśli zostały wyczerpane środki pieniężne na rachunku klienta). Pozytywna jej weryfikacja pozwala na dokonanie przelewu z naszego rachunku, pod warunkiem złożenia przez nas podpisu na wydruku. Pełni on podwójną rolę. Jest dowodem naszej zgody na dokonanie przelewu z rachunku, w tym sensie potwierdzenie transakcji pełni rolę zlecenia płatniczego podpisanego przez właściciela rachunku. Podpis jest również formą ochrony naszego rachunku. Gdy bowiem zgubimy kartę, złodziej może próbować jej użyć, na przykład w sklepie, w celu zapłacenia za nabyte towary. Po pozytywnej procedurze weryfikacji karty (załóżmy, że nie zdołaliśmy jej jeszcze zastrzec), złodziej będzie poproszony o podpis na wspomnianym wydruku. Pracownik w sklepie jest zobowiązany porównać go ze wzorem naszego podpisu znajdującym się na karcie bankowej. W razie niezgodności podpisów pracownik sklepu ma prawo i obowiązek zażądać okazania dowodu tożsamości. Mając uzasadnione obawy co do tożsamości osoby, powinien kartę zatrzymać i przekazać bankowi do wyjaśnienia. W nowoczesnych czytnikach często nie jest wymagany podpis, ale wprowadzenie, tak jak w bankomacie, PIN-u, będącego tu odpowiednikiem naszego podpisu.
A jak się zaczęła przygoda z kartą?
Kartę płatniczą - standardowy produkt sektora bankowego - wymyślono w dość nietypowych okolicznościach. Kilku amerykańskich biznesmenów spotkało się w piątek po pracy w znanym klubie. Dyskusja na temat wyników ich firmy rozwijała się znakomicie. Panom dopisywał apetyt, również wino miało właściwy smak. Liczba pomysłów na rozwój firmy rosła proporcjonalnie do liczby wypitych kieliszków wina. Wspaniały wieczór przerwany został w prozaiczny sposób - panom zabrakło gotówki. Następnego dnia jeden z uczestników biesiady wpadł na pomysł utworzenia klubu bogatych biznesmenów, którzy w wybranych restauracjach mogliby płacić rachunki za pomocą karty klubowej. Rachunek podpisany przez biznesmena miał lądować w jego banku i stanowić polecenie zapłaty, równoznaczne z wystawionym czekiem. W ten sposób pojawiła się karta Dinners.
Historii ciąg dalszy...
Z upływem czasu karty płatnicze zaczęły honorować nie tylko restauracje, ale również sklepy, stacje benzynowe, biura podróży. Plastikowa karta stała się nieodłącznym atrybutem codziennego życia. Karta płatnicza służy nam również w czasie wyjazdów zagranicznych, możemy nią płacić w hotelach i sklepach dzięki powstaniu systemu międzynarodowych rozliczeń. Karty, czkolwiek wyglądają prawie tak samo, przez bank traktowane są w różny sposób. Najbardziej powszechne są tak zwane debetowe. Posługując się nimi, możemy pobierać gotówkę z bankomatu lub płacić za towary nabyte w sklepie. Zawierane przez nas transakcje nie mogą jednak przekraczać wartości zgromadzonych na naszym rachunku pieniędzy. Zasady rozliczania karty wyjaśniają jej nazwę, każda płatność kartą obciąża jej rachunek. Dodatkowo nasze transakcje mają limit dzienny, i to zarówno w odniesieniu do transakcji bankomatowych, jak i płatności w sklepach. Inny sposób rozliczenia mają karty typu charge. Ich właściciel może dokonywać płatności kartą do określonej kwoty. Są one realizowane nawet wtedy, gdy klient nie posiada pieniędzy na rachunku lub przekracza kwotę na nim zgromadzoną. Rozliczenie płatności następuje na koniec miesiąca. Klientowi zostaje przedstawiona kwota do zapłacenia i musi ją uregulować w odpowiednim terminie. Za prowadzenie rachunku i dokonywane transakcje bank pobiera prowizję. Są jeszcze karty kredytowe, które służą do uruchomienia kredytu w rachunku. Tą kartą można płacić do kwoty przyznanego limitu kredytowego. Spłata kredytu następuje zgodnie z zawartą umową.
Od transakcji czekowych do chipowych
Plastikowy pieniądz, bo nim jest w istocie karta płatnicza, miał swojego poprzednika - czek. Do niedawna książeczka czekowa była przekazywana klientowi zaraz po wpłynięciu pieniędzy na jego rachunek. Posługiwanie się czekiem miało jednak w Polsce bardzo ograniczony zasięg. Praktycznie za pomocą czeku realizowano wypłaty w bankach, na poczcie i w niewielkiej liczbie placówek handlowych. Kwota wypłacana za jego pośrednictwem była limitowana, realizacja czeku na wyższą sumę wymagała potwierdzenia w banku, który sprawdzał, czy kwota wypisana na czeku ma pokrycie w pieniądzach znajdujących się na rachunku klienta. Czek, ze względu na swoje ograniczenia, zastąpiony został przez kartę płatniczą. Czek wymaga każdorazowego wypisania i, oczywiście, nie można go użyć do wypłaty w bankomacie. Kluczowe są jednak względy bezpieczeństwa. Zgubiony czek może zostać łatwo użyty przez złodzieja, wystarczy, że zostanie podrobiony podpis właściciela, ponadto jest go o wiele trudniej zastrzec. Karta płatnicza jest łatwiejsza w obsłudze i można ją natychmiast zastrzec w razie zgubienia. Stale rozwijająca się technologia informatyczna pozwala na ciągłe doskonalenie kart płatniczych. Obecnie rozpowszechnione karty magnetyczne - to znaczy karty, na których informacje są zapisane na pasku magnetycznym - są zastępowane przez karty z mikroprocesorami, które pozwalają zgromadzić o wiele większą ilość informacji. Karta mikroprocesorowa pełni funkcje tak zwanej elektronicznej portmonetki, zawierającej dane dotyczące właściciela rachunku, jak również informacje o zrealizowanych transakcjach.
Copyright by Portal Edukacji Ekonomicznej NBPortal.pl
